Wielkanocne obyczaje

Podobny obraz

Śmigus-dyngus jest naszą tradycją. Ale inne państwa chrześcijańskie obchodzą Wielkanoc według swoich zwyczajów. Warto je poznać.

Święta Wielkiej Nocy są obchodzone najczęściej na dwa sposoby. W części krajów Europy widać wyraźnie w obyczajach tradycje jeszcze przedchrześcijańskie. Zabawne, czasem rubaszne, ale zawsze związane z przesileniem wiosennym i nadziejami związanymi z budzeniem się przyrody do życia. W innych dominuje kult powagi, a następnie radości ze Zmartwychwstania Zbawiciela. Obrzędy towarzyszące uroczystościom kościelnym akcentują głęboką wiarę lokalnej społeczności i przywiązanie do wielowiekowej tradycji jej eksponowania.

SKANDYNAWIA

Znalezione obrazy dla zapytania Paskkaerringar

W krajach północnoeuropejskich dominuje kościół protestancki z surową obrzędowością. Ale ludzka natura, zwłaszcza po długiej i surowej zimie, łaknie zabawy, kolorów i beztroskiego śmiechu. Może dlatego tak trwałe są tu zwyczaje wywodzące się z czasów pogańskich, których pierwotnego przesłania nikt już nie docieka.

W Wielki Czwartek małe dziewczynki przebrane za czarownice, tzw. Paskkaerringar (zazwyczaj oznacza to fartuchy, chustki na głowach i dorysowane piegi) odwiedzają domy lokalnej społeczności i w zamian za kartki z życzeniami świątecznymi oczekują słodyczy i drobnych monet. Przypomina to trochę Halloween, choć rodowód tego zwyczaju jest inny. Niegdyś Skandynawowie wierzyli, że w Wielki Czwartek na wyspie Blakulla odbywał się sabat czarownic, a ludzie byli wówczas szczególnie narażeni na działanie złych mocy. Do tej pory w niektórych rejonach tego dnia urządza się ogniska i odpala petardy dla odstraszenia złych mocy. Nieco nowszy jest zwyczaj zbierania przez dzieci wielkanocnych jajek ukrytych w trawie lub w ogrodzie. Organizuje się nawet konkursy dla maluchów, które angażują całe społeczności. Dlaczego jajka? Bo od czasów starożytnych symbolizowały nowe życie i dostatek.

HISZPANIA

Podobny obraz

Semana Santa, czyli Wielki Tydzień to czas, gdy wiele hiszpańskich miast i miasteczek wygląda tak samo, jak przed wiekami. Uroczyste procesje u pochody ciągną ulicami czasem przez wiele godzin. Słychać głos bębnów, w rytm których kroczą zakapturzeni pątnicy (nazarenos) i członkowie (cofradias) pobożnych bractw. A na ramionach miejscowych siłaczy przesuwają się platformy z postaciami Chrystusa i Matki Bożej, a czasem nawet całymi scenami z Drogi Krzyżowej. Nastrój jest zawsze uroczysty, choć, w zależności od miejsca, panuje cisza lub rozbrzmiewa śpiew. Cicha i podniosła jest procesja w Valladolid w regionie Kastylia i Leon. Słychać jedynie rytm bębnów, szum flag i feretronów. Na platformach zaś można podziwiać prawdziwe dzieła sztuki rzeźbiarskiej liczące często po 500 lat!

Natomiast w Sewilli, zgodnie z otwartą i pogodną naturą Andaluzyjczyków, procesja jest hałaśliwa i żywiołowa. Jej uczestnicy nierzadko zatrzymują się, by uraczyć otoczenie swoimi popisami pobożnego śpiewu, w którym miesza się wokalna tradycja arabska, cygańska i … komercyjnego flamenco. Mieszkańcy Malagi dumni są zaś z tego, że działa u nich nieprzerwanie od 1507 roku Bractwo Krwi, które tradycyjnie przewodzi procesjom, z najbardziej okazałymi platformami. Wymagają one doskonale skoordynowanego wysiłku aż tysiąca dźwigaczy (młodzi mężczyźni przygotowują się kondycyjnie do uroczystości już pół roku wcześniej, a wybór na dźwigacza jest traktowany jako wyróżnienie i powód do dumy dla całej rodziny).

DANIA

W Danii tradycyjną potrawą wielkanocną jest zupa z dziewięciu rodzajów kapusty. Można użyć też innych zielonych warzyw czy ziół, natomiast ważna jest właśnie liczba użytych składników, gdyż według pradawnych wierzeń dziewiątka jest liczbą magiczną i zapewnia dostatek na cały rok i ochronę przed urokami. W Niedzielę Wielkanocną natomiast jeszcze przed wstaniem z łóżka należy zjeść jabłko, a potem umyć się w zimnej wodzie (najlepiej w rzece czy strumieniu). Brrr! Znając te zwyczaje, już wiadomo, dlaczego Skandynawowie s zahartowani i nie boją się chłodu.

UKRAINA

Znalezione obrazy dla zapytania hrobki

Wielkanoc w kościele prawosławnym obchodzona jest według kalendarza juliańskiego i choć tak, jak u katolików jest świętem ruchomym, wypada najczęściej po świętach obrządku rzymsko-katolickiego. Tak jak w Polsce święci się też pokarm spożywany w trakcie uroczystego niedzielnego śniadania. Jednak nasze koszyczki ze święconką są jedynie symbolem obfitości spożywanych potraw. Natomiast ukraińskie kosze ze święconym pokarmem są niezwykle okazałe, bo pomieścić muszą całość świątecznego menu.

W nocy z soboty na niedzielę odbywają się tu kilkugodzinne liturgie z tradycyjną procesją wokół cerkwi (odpowiednik naszych rezurekcji). Wierni trzymają w rękach świece i lampki zapalone od świecy paschalnej w świątyni, aby po nabożeństwie zanieść je do domu, jako znak odrodzonego światła i radości.

W tydzień po Wielkanocy obchodzi się na Ukrainie święto zmarłych tzw. Hrobki. To najważniejsza rodzinna uroczystość w całym roku i jeśli komuś z bliskich nie uda się odwiedzić rodziny wcześniej, to na Hrobkach powinien stawić się obowiązkowo. Najpierw porządkuje się mogiły bliskich, a potem ustawia na pomnikach lub w ich pobliżu zastawę do uczty. Tradycja nakazuje, aby najpierw podzielić się posiłkiem ze zmarłymi, a dopiero potem ucztować samemu. Często też na mogile zostawia się specjalnie pieczone na tę okazje ciasto drożdżowe, symbol obfitości i powodzenia. Przyjmuje się, że są to zwyczaje jeszcze pogańskie, których ślad znajduje się też w „Dziadach” Adama Mickiewicza.

WŁOCHY

Znalezione obrazy dla zapytania veglio pasquale

Znalezione obrazy dla zapytania Urbi et Orbi

We wszystkich rejonach Italii, podobnie jak w Hiszpanii, odbywają się procesje z figurami, którym towarzyszy pobożny śpiew muzykalnych, zazwyczaj, mieszkańców. W niedzielę w oknach domów zapala się świece, na znak Zmartwychwstania. Natomiast w piątek i sobotę mieszkańcy ubierają się na czarno na znak żałoby po śmierci Chrystusa. Odpowiednikiem naszych rezurekcji jest tutaj veglio pasquale, czyli czuwanie z soboty na niedzielę. Najważniejsze uroczystości odbywają się, oczywiście, w Rzymie i Watykanie. Ceremoniami transmitowanymi na cały świat jest Droga Krzyżowa w ruinach Koloseum i niedzielne błogosławieństwo papieża Urbi et Orbi, czyli miastu i światu.

Najbardziej malowniczo obchodzona jest Wielkanoc we Florencji. Tradycyjnie odbywa się tu niedzielny pochód wozu zaprzężonego w białe woły wypełnionego fajerwerkami, odpalanymi przed katedrą. W wielu miastach można też podziwiać popisy żonglerskie sbandieratori, czyli taniec zręczności w rzucaniu chorągwiami.

Źródło: Hebe, Agnieszka Kopyt, Źródła zdjęć: [1] [2] [3] [4] [5] [6]

Jedna myśl nt. „Wielkanocne obyczaje

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.