Zgodnie z tradycją

Znalezione obrazy dla zapytania boże narodzenie

Nic tak nie wzmacnia rodzinnych więzi, jak świadome pielęgnowanie zwyczajów i rytuałów świątecznych.

Wigilia Bożego Narodzenia (stary chrześcijański zwyczaj oczekiwania) istnieje w polskiej tradycji od XVIII wieku. To święto rodzinne, powszechnie uważane za najważniejszy dzień w roku.

Dawniej, 24 grudnia, z samego rana gospodynie urządzały generalne sprzątanie. Następnie, zarówno w wiejskich chatach, jak i dworach, po czterech rogach głównego pomieszczenia umieszczano cztery snopy zbóż: pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa, aby Chrystus w Nowym Roku nie skąpił pokarmu dla ludzi i zwierząt. Stół przykrywano białym obrusem, przypominającym ołtarz i pieluszki Pana, a pod niego wsuwano siano jako symbol ubóstwa groty betlejemskiej i Maryi, która położyła narodzonego Jezusa na sianie w żłobie. Zgodnie z tradycją, cały dzień obowiązywał ścisły post. Także podczas wigilijnej wieczerzy podawano tylko potrawy postne, ale różnorodne, aby były wszystkie, jakie się zwykło jadać w ciągu roku. Wigilii towarzyszy wiele zwyczajów i symboli. Czy zawsze pamiętamy, jakie mają znaczenie i historię?

Szopka

Znalezione obrazy dla zapytania szopka

To makieta przedstawiająca wnętrze groty betlejemskiej podczas nocy narodzenia Syna Bożego. Tradycja szopek wywodzi się od obnośnych teatrzyków kukiełkowych i ludowych jasełek (nazwa jasełka pochodzi od słowa „jasła”, czyli żłobku bydlęcego w stajni), które z kolei mają swoje źródło w kościelnych misteriach średniowiecznych. Stała się powszechna w Europie w XIII w., za sprawą św. Franciszka, który w 1223 r., wykorzystując naturalną scenerię i zwierzęta, ukazał w żywych obrazach historię narodzin Chrystusa.

Choinka

Znalezione obrazy dla zapytania choinka

Dawniej w Wigilię wieszano u pułapu jodlkę, czyli wierzchołek sosny, jodły lub świerku, która miała chronić dom i jego mieszkańców od złych mocy. Z czasem pojawiło się strojenie w domu choinki, zwyczaj, który przywędrował do nas z Niemiec w XVIII w. Kościół początkowo był temu niechętny, lecz szybko nadał choince chrześcijańską symbolikę „biblijnego drzewa wiadomości dobra i zła”, pod którym rozpoczęła się historia ludzkości. Należy ją wnieść do domu w dniu, w którym wspominamy pierwszych ludzi – Adama i Ewę. Nie powinno na niej zabraknąć jabłek, bo właśnie te owoce rosły na biblijnym drzewie, a poza tym symbolizują zdrowie.

Pierwsza gwiazdka

Znalezione obrazy dla zapytania pierwsza gwiazdka

Gdy pojawi się na niebie, zasiada się do wigilijnej wieczerzy. Przypomina o gwieździe betlejemskiej, która – według ewangelii św. Mateusza – doprowadziła Trzech Króli do miejsca narodzin Chrystusa. Faktycznie pierwsza gwiazdka to tylko symboliczna nazwa ciała niebieskiego, które pojawia się jako pierwsze na niebie 24 grudnia. Zwykle to planeta Wenus.

Opłatek

Znalezione obrazy dla zapytania opłatek

Jest symbolem pojednania i przebaczenia, znakiem przyjaźni i miłości. To najważniejszy moment wieczerzy wigilijnej. Dzieląc się opłatkiem (zaczyna najstarszy z rodziny), składamy sobie życzenia, przepraszamy za wyrządzone krzywdy i przykrości. Zwyczaj ten nie jest znany poza Polską i Litwą. Dawniej dzielono się opłatkiem także ze służbą, kolędnikami, zwierzętami, a nawet duchami przodków.

Dodatkowe nakrycie

Znalezione obrazy dla zapytania dodatkowe nakrycie

Na wigilijnym stole jest przeznaczone dla niezapowiedzianego gościa. To także wyraz pamięci o bliskich, którzy nie mogli dotrzeć na wieczerzę. Puste nakrycie symbolizuje również pamięć o członku rodziny, który zmarł.

Potrawy wigilijne

Znalezione obrazy dla zapytania Potrawy wigilijne

W zależności od regionu i tradycji rodzinnych, zestaw jest ich różny, ale zwyczajowo powinny się w nim znaleźć wszystkie płody ziemi. Na stole potraw może być 12 (na cześć 12 apostołów) lub 9 (na cześć chórów anielskich), lub 7 (od dni tygodnia). Spróbowanie każdej ma zapewnić szczęście przez cały rok. Najpopularniejsze polskie potrawy to: czerwony barszczyk z uszkami, zupa grzybowa, pierogi z kapustą i grzybami, karp pod różnymi postaciami, kutia, kulebiak, kompot z suszonych owoców.

Dawniej resztki jedzenia dawano zwierzętom. Wierzono bowiem, że o północy, przynajmniej niektóre z nich, przemówią ludzkim głosem. Dotyczyło to zwłaszcza bydła, bo ono było obecne przy narodzinach Dzieciątka i w nagrodę otrzymało dar mówienia ludzkim głosem w noc wigilijną.

Kolędy

Znalezione obrazy dla zapytania kolędy

Rodziły się w domach, aby z czasem trafić do kościołów i stać się też pieśniami liturgicznymi. Kolędy i pastorałki odnosiły się do obecnej sytuacji politycznej, historycznej czy kulturowej. Pierwsza zapisana polska kolęda pochodzi z 1424 r. („Zdrów bądź królu anielski”), chociaż termin kolędy zastosowany do pieśni o narodzeniu Pańskim utarł się dopiero w XVII w.

Jemioła i Gwiazda Betlejemska

Podobny obraz

Jednym z popularnych bożonarodzeniowych zwyczajów jest też całowanie się pod jemiołą zawieszoną u sufitu. Ważne, aby wiszące gałązki miały wiele owoców. Zasuszoną jemiołę należy przechować w domu do następnych świąt – ma bowiem magiczną moc, przynosi zdrowie, szczęście, miłość.

Kariera poisencji (zwanej popularnie gwiazdą betlejemską, którą chętnie podczas świąt dekorujemy domy), jako symbolu Bożego Narodzenia zaczęła się w 1950 r. Wtedy to wyhodowano jej pierwsze kwiaty doniczkowe. Nawiązuje do gwiazdy betlejemskiej, która doprowadziła Trzech Króli do miejsca narodzin Chrystusa.

Źródło: Przyjaciółka, Źródła zdjęć [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *